Facebook Twitter Pinterest Linkedin Google + Email Whatsapp Telegram

هر گاه عبارت زندگی زیر زمین را میشنویم نا خداگاه به یاد فیلم ها و کتاب های خیالی می افتیم اما, جالب است که بدانید در فاصله ای نه چندان دور از هیاهو ی پایتخت و در دل زمین, شهر زیر زمینی نوش آباد واقع شده, که روزگاری محل زندگی و تردد مردم زیادی بوده است. شهری که هنوز شاید خیلی از ایرانیان نیز از وجود آن بی خبرند.

تصاویر-شهر-زیر-زمینی-اویی

پس از ورود به کاشان شهر گل و گلاب، نام و نشان نوش آباد را از هر کسی جویا شوید با روی خوش به سمت شهر زیر زمینی نوش آباد که روزگاری پایتخت انوشیروان، پادشاه ساسانی بوده است راهنمایی خواهید شد. این شهر دراستان اصفهان و در فاصله ی ده کیلومتری از شمال کاشان و در غرب آران بیدگل واقع شده است، یکی از بزرگترین سازه های دست کن جهان یعنی شهر زیر زمینی اویی را در خود جای داده است. باید اظهار داشت که این شهر زیر زمینی، نمونه ای بی نظیر از پدافند غیر عامل است. استتار در برابر دشمنان خارجی، مهم ترین هدف سازنده گان این شهر عجیب و دیدنی است.

این شهر زیر زمینی با قدمتی هزار و پانصد ساله به دوره ی ساسانیان باز میگردد اما در دوره های بعد در طول 500 سال تکامل یافته و در زمان سلجوقیان, صفویان و حتی قاجار نیز مورد استفاده بوده است.

این شهر به نام “شهر اویی” نیز در میان محلیان شناخته میشود و کماکان راز های زیادی در دل خود نهفته دارد. دلیل نام گذاری این شهر به این نام نیز قصه ای شنیدنی در بر دارد, در لغت نامه, “اوی” واژهای است که در گویش کاشانی معادل “آهای” فارسی قرار می گیرد. به لحاظ ساختار تو در تو و تاریک بودن شهر زیرزمینی در قدیم افراد این گونه یکدیگر را صدا میکردند. همچنین گفته می شود که به هنگام حفر شهر زمانی که ظرف مقنی ها از خاک پر میشد, او با فریاد “اوی” شخصی که مسئول بالا کشیدن سطل خاک بوده را مطلع میساخته تا ظرف را بالا بکشد .

نکته ی جالب دیگر درباره ی این مکان تاریخی, کشف أتفاقی آن در سال 1383 به هنگام ساخت و ساز خانه ای در نوش آباد است. این سازهها به صورت اتفاقی و توسط فردی که قصد حفر چاه در منزل خود داشت صورت گرفته.دنیای رمز آلود نوش آباد نمونه ای منحصر به فرد از یک ساختار نظامی و دفاعی محسوب میشود.این شهر زیرزمینی به منظور حفاظت ساکنان شهر در جنگها و غارتهای محلی به ویژه به هنگام حمله ی مغول مورد استفاده قرار میگرفته است.

تصاویر-شهر-زیر-زمینی-اویی-کاشان

ساختار این شهر زیر زمینی عجیب به این صورت است که هر کس قصد ورود به این فضا را دارد پس از ورود به چاهک ها باید مسافتی به صورت عمودی و به سمت پایین را طی کند و راه را به صورت افقی ادامه دهد و دوباره به سمت بالا حرکت کند. با این طراحی یو شکل هر کس قصد ورود به فضاها را دارد ناگزیر باید از پایین به بالا حرکت کند که قدرت دفاعی افراد مهاجم را بسیار کاهش میدهد, این ساختار دفاعی به گونه ای است که تسلط کافی را برای مقابله با دشمن فراهم میکند.

برای ساخت این شهر زیرزمینی هیچ گونه مصالحی به کار نرفته است و فضاهای متعددی از جمله اتاق, راهرو و چاهها و کانالهای زیادی برای در امان ماندن از دست اشرار دارد.اتاق ها, که محل اسکان خانواده ها در زمان خطر بوده, به شکل تو در تو و با راه رو های زاویه دار که دید مستقیم را با فضای بعدی از بین می برد ساخته شده است و در ابعاد هزاران متر مربع در زیر بافت کنونی شهر نوش آباد گسترده است.

راههای ورودی به این پناهگاه در محل های پر رفت و آمد شهر مانند بازار, قنات, مساجد و بعضا خانه ها قرار داشته تا در صورت بروز خطر مردم بتوانند به سرعت از گزند نیروی مهاجم در امان بمانند و پس از داخل شدن به آن, ورودی ها به طرز کاملا حرفه ای پوشیده میشدند. همچنین در بدنه دیوار ها فضاهایی برای استتار افراد در زمان تعقیب و گریز ایجاد شده و راه های مخفی جهت غافلگیری دشمنان از شاخصه های دفاعی شهر به شمار می رود. در نزدیکی این دالانهای تودرتوی زیرزمینی یک قلعه روی زمین قرار گرفته که به قلعه “سیزان” معروف است و به احتمال زیاد از درون این قلعه راهی به شهر زیرزمینی وجود دارد.

امروز تنها قسمت هایی از این شهر تاریخی قابل دسترسی است. ساختار شهر به حدی متراکم و پیچیده است که هنوز به طور کامل مورد بررسی قرار نگرفته و تحقیقات در مورد آن ادامه دارد.اگرچه متاسفانه بسیاری از جزییات شهر در اثر نفوذ سیلاب و مرور زمان نابود شده اند و برای همیشه در حافظه ی تاریخ مدفون شده و به دست فراموشی سپرده شده اند, گمان می رود این شهر در حدود 15 هزار متر مربع وسعت داشته باشد.

تصویر_داخلی-چراغ-های-شهر-زیر-زمینی-نوش-آباد

زمانی که به داخل شهر وارد شوید, بوی خاک مرطوب به مشام میرسد. غیر از ورودی اصلی ارتفاع تمام قسمتهای اویی به قد طبیعی یک انسان و بین 170 تا 180 سانتیمتر است و شامل دالان های تنگ و باریک میشود. وقتی به داخل شهر زیر زمینی وارد می شویم, هیچ صدایی از بالا به گوش نمی رسد. گویی وارد جهان دیگری شده اید و آرامشی بی بدیل را میتوانید زیر زمین حس کنید. برای تامین روشنایی شهر چراغ های پیه سوز به روی دیوار ها قرار میگرفتند و بیش از پیش بر راز آلود بودن زندگی در میان سایه ها می افزاییدند. یکی از چراغ های پیه سوز کشف شده در این شهر, قدمتی 700 ساله دارد.

این شهر زیر زمینی تنها نمونه ی این دست شهرها در ایران نیست ومیتوان به موارد دیگری از جمله شهر زیر زمینی سامن در همدان و شهر زیر زمینی کاریز در هرمزگان نیز اشاره کرد. اگر روزی قصد سفر به شهر کاشان را داشتید در کنار بازدید از خانه های تاریخی و مراسم گلاب گیری فرصت بازدید از این دنیای زیر زمینی را از ساعت نه صبح تا هفت شب از دست ندهید. آوازه ی این شهر تاریخی حتی از مرزهای کشورمان ایران نیز پا فرا تر نهاده و در سایت معتبری همچون تریپ ادوایز بسیار محبوب است. شاید یکی از جالب ترین انتخاب ها برای سفر بعدی تان بتواند دنیای زیر زمینی نوش آباد باشد.

Facebook Twitter Pinterest Linkedin Google + Email Whatsapp Telegram

درباره نویسنده

I’m an optimistic and visionary girl with a big smile and 4 passions: traveling, teaching Spanish, reading, and experiencing new things. I love my work and I enjoy each moment of my life, come with me and see the world from my point of view.

مقالات مرتبط

پیوستن به بحث